ThS.BS Lý Hoàng Anh, Khoa Phẫu thuật tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết, mới đây tiếp nhận một nam bệnh nhân 37 tuổi, bất ngờ lên cơn đau ngực dữ dội, khó thở, vã mồ hôi. Khi đưa vào viện, bệnh nhân đã ở trong tình trạng nguy kịch và được cấp cứu ngay lập tức. Cùng với đó, người bệnh được làm các xét nghiệm, chụp chiếu cơ bản kết quả cho thấy, nam bệnh nhân bị tắc cấp tính do mảng xơ vữa, được chẩn đoán nhồi máu cơ tim. Xét nghiệm máu ghi nhận chỉ số cholesterol và triglyceride tăng rất cao.
Điều khiến gia đình và chính bệnh nhân sốc hơn cả là trước đó anh hoàn toàn khỏe mạnh, chưa từng biết mình mắc rối loạn mỡ máu. Bác sĩ Lý Hoàng Anh cho biết, trường hợp như bệnh nhân trên không hiếm gặp, đây chính là “cái bẫy thầm lặng” ở người trẻ, khi phát hiện mỡ máu muộn, đã có biến chứng tim mạch.
Dù người trẻ, không rượu bia nhưng vẫn bị mỡ máu cao vì thế tuyệt đối không chủ quan. Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Hoàng Anh, rối loạn mỡ máu là một bệnh âm thầm, hầu như không gây triệu chứng rõ rệt trong giai đoạn đầu. Nhiều người trẻ vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường mà không biết cơ thể đang tích tụ “quả bom nổ chậm” trong lòng mạch. Đáng nói, hiện nay bệnh đang ngày càng trẻ hóa, thậm chí nhiều người mới 20, 30 tuổi đã nhập viện vì biến chứng, trong đó có những người gầy cũng mắc. Nguyên nhân là do thói quen ăn uống không kiểm soát, nhất là ăn nhiều đồ ăn nhanh, chất béo, thậm chí cả đồ ngọt tưởng tốt cho sức khỏe như hoa quả nhưng không có sự kiểm soát.
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, khoa Nội tiết – Đái tháo đường (Bệnh viện Bạch Mai) cũng cho biết, chỉ trong một buổi sáng khám bệnh, bác sĩ gặp liên tiếp các bệnh nhân tiểu đường và rối loạn mỡ máu đến tái khám, dù trước đó các chỉ số đều đẹp và không đổi thuốc, tập luyện bình thường. Khi hỏi sâu mới biết, nguyên nhân là do thói quen tưởng tốt, nhưng vô tình gây hại cho sức khỏe.
“Khi hỏi ra, bệnh nhân chia sẻ rằng, mấy tháng nay trái cây vào mùa, chúng tôi thi nhau ăn vải, ăn nhãn, ăn na… nghĩ là hoa quả thì tốt cho sức khỏe”, bác sĩ Tuấn thuật lại thói quen của người bệnh. Theo bác sĩ Tuấn, không chỉ rượu bia, đồ ăn nhanh hay nhiều tinh bột, mà trái cây ăn không kiểm soát cũng khiến mỡ máu, đường huyết tăng vọt.
“Đây là một cái bẫy ngọt ngào rất phổ biến. Người bệnh thường nghĩ chỉ cần kiêng mỡ, hạn chế dầu chiên rán là mỡ máu sẽ giảm. Nhưng sự thật là đường, kể cả đường từ trái cây ngọt cũng có thể làm tăng mỡ máu. Nói như vậy không có nghĩa, người bệnh tiểu đường hay rối loạn mỡ máu phải kiêng hoàn toàn trái cây. Vấn đề nằm ở cách lựa chọn và kiểm soát khẩu phần”, bác sĩ Tuấn nói.
Rất nhiều loại trái cây ngon, nhưng lại là cái bẫy ngọt ngào của đường huyết, mỡ máu nếu ăn không kiểm soát. Ảnh minh họa.
Ngoài vấn đề ăn uống, bác sĩ Hoàng Anh cảnh báo thêm rằng, thói quen sinh hoạt như ít vận động, làm việc căng thẳng và thức khuya thường xuyên khiến cơ thể tích tụ mỡ máu sớm. “Chúng ta có thể nhìn thấy một thế hệ trẻ thành thị ngày càng bận rộn, ít thời gian tập luyện, thay vào đó là các bữa ăn nhanh, uống cà phê, trà sữa, bia rượu. Đây là môi trường lý tưởng để mỡ máu cao xuất hiện sớm và gây hại”, bác sĩ Hoàng Anh nhận định.
Khi không kiểm soát rối loạn mỡ máu, bác sĩ Hoàng Anh cảnh báo, cơ thể có thể gánh chịu hậu quả nặng nề như:
- Xơ vữa động mạch: Cholesterol tích tụ lâu ngày hình thành mảng bám, làm hẹp lòng mạch.
- Nhồi máu cơ tim: Khi mảng xơ vữa bong ra, gây tắc đột ngột động mạch vành.
- Đột quỵ não: Do mạch máu não bị hẹp hoặc tắc.
- Tăng huyết áp, suy thận mạn: Khi thành mạch tổn thương kéo dài. Những biến chứng này có thể gây tử vong nhanh chóng hoặc để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng suốt đời.
Để phòng bệnh, nhất là những người trẻ, bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần chủ động kiểm soát sức khỏe tim mạch ngay từ tuổi 20. Một số giải pháp được khuyến nghị:
- Ăn uống lành mạnh: Giảm đồ chiên rán, thịt đỏ; tăng cường rau xanh, cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và dầu thực vật.
- Duy trì vận động: Tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần với các hoạt động phù hợp như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe.
- Tránh thói quen xấu: Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas.
- Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng: Giúp hệ tim mạch và chuyển hóa hoạt động ổn định.
- Khám sức khỏe định kỳ: Bắt đầu từ 20 tuổi nên xét nghiệm mỡ máu 4–6 năm/lần; nếu có yếu tố nguy cơ (thừa cân, hút thuốc, tiền sử gia đình) nên kiểm tra thường xuyên hơn.