1. Lợi thế sân nhà đang suy giảm
Lợi thế sân nhà chưa hoàn toàn biến mất, nhưng đang giảm dần tại Ngoại hạng Anh. Sau 50 trận đầu tiên của mùa giải 2026/27, tỷ lệ thắng của các đội chủ nhà chỉ đạt 36%, mức thấp nhất trong lịch sử giải đấu. Con số này thậm chí còn thấp hơn mùa giải 2020/21, thời điểm phần lớn các trận đấu diễn ra trên sân không có khán giả do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.
Đây không phải hiện tượng mới xuất hiện. Trong thập niên 2020, 4 trong 6 mùa giải có tỷ lệ thắng sân nhà thấp nhất lịch sử Ngoại hạng Anh đã diễn ra. Các đội bóng vẫn muốn thi đấu trên sân nhà hơn sân khách, nhưng lợi thế thu được từ điều đó dường như không còn lớn như trước.
Vậy những chiến thắng trên sân nhà đã giảm đi như thế nào? Thống kê cho thấy phần lớn số trận không còn kết thúc bằng chiến thắng của đội chủ nhà chuyển thành các trận hòa, thay vì chiến thắng dành cho đội khách.
Trong 50 trận đầu mùa, có 16 trận kết thúc với tỷ số hòa, tương đương 32%. Đây là tỷ lệ hòa cao nhất từng được ghi nhận tại Ngoại hạng Anh. Tỷ lệ thắng sân khách cũng đạt 32%, tương ứng 16 trận, đứng thứ 7 trong lịch sử giải đấu. Tuy nhiên, điều nổi bật hơn cả vẫn là sự gia tăng của các trận hòa.
Vòng 4 là ví dụ rõ ràng cho xu hướng này. Trong 10 trận đấu, chỉ có một đội chủ nhà giành chiến thắng, đó là Leeds với tỷ số 4-1 trước Newcastle. 4 trong 9 trận còn lại kết thúc với tỷ số hòa. Nếu Leeds không thắng Newcastle, vòng đấu này sẽ trở thành vòng thứ 4 trong lịch sử Ngoại hạng Anh không có bất kỳ chiến thắng sân nhà nào, đồng thời là lần đầu tiên xảy ra kể từ tháng 9/2000.
2. Ghi bàn trước không còn bảo đảm chiến thắng
Tỷ lệ hòa gia tăng có thể xuất phát một phần từ việc các đội bóng ngày càng gặp khó khăn trong việc bảo vệ lợi thế dẫn bàn.
Trong 50 trận đầu tiên của mùa giải, đã có 45 trận xuất hiện bàn thắng mở tỷ số. Tuy nhiên, chỉ 29 đội ghi bàn trước giành chiến thắng chung cuộc, tương đương tỷ lệ thắng 64,4%. Đây là mức thấp thứ 2 trong 14 năm gần đây và thấp thứ 4 trong lịch sử Ngoại hạng Anh.
Bournemouth là đội đánh rơi điểm số nhiều nhất trong những trận ghi bàn trước. Đội bóng này đã mất 7 điểm trong các trận đấu mà họ là bên mở tỷ số, trong khi Brentford đứng tiếp theo với sáu điểm bị đánh mất.
Xét rộng hơn, Bournemouth đã đánh rơi tổng cộng 9 điểm từ những trận từng vươn lên dẫn trước. Đáng chú ý, họ đã dẫn bàn ở 4 trong 5 trận đã đấu nhưng không giành chiến thắng ở bất kỳ trận nào trong số đó.
Những con số ban đầu cho thấy việc ghi bàn trước vẫn tạo ra lợi thế, nhưng khả năng duy trì lợi thế ấy đang trở thành vấn đề đáng quan tâm đối với nhiều đội bóng tại giải đấu.
3. Kiểm soát bóng nhiều chưa chắc mang lại chiến thắng
Khi Pep Guardiola đến Manchester City ở mùa giải 2016/17, cách tiếp cận trận đấu của ông đã tạo ra ảnh hưởng lớn đến bóng đá Anh. Các thủ môn bắt đầu ưu tiên những đường chuyền ngắn, nhiều đội chú trọng triển khai bóng từ hàng thủ và việc kiểm soát bóng dần trở thành mục tiêu quan trọng trong tổ chức lối chơi.
Nhiều đội bóng tại Ngoại hạng Anh đã tìm cách học theo phong cách này, dù ở những mức độ khác nhau. Tuy nhiên, khi lối chơi kiểm soát bóng trở nên phổ biến, các đối thủ cũng điều chỉnh chiến thuật để đối phó. Thay vì cố gắng giành quyền kiểm soát bóng trong thời gian dài, nhiều đội lựa chọn đoạt bóng rồi tổ chức tấn công nhanh theo chiều dọc sân.
Xu hướng này đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Trong mùa giải 2026/27, có 22 trận mà một đội kiểm soát bóng từ 60% trở lên, nhưng chỉ 8 lần đội kiểm soát bóng nhiều hơn giành chiến thắng. Tỷ lệ thắng chỉ đạt 36,4%, thấp thứ ba trong lịch sử Ngoại hạng Anh kể từ mùa giải 2005/06, thời điểm dữ liệu kiểm soát bóng bắt đầu được ghi nhận chi tiết.
Đáng chú ý, mùa giải trước tỷ lệ này chỉ đạt 34,1%, mức thấp nhất từng được ghi nhận. Điều đó cho thấy các đội bóng đang tìm được nhiều cách để thi đấu hiệu quả mà không cần kiểm soát bóng vượt trội.
Thống kê về những pha phản công nhanh cũng phản ánh sự thay đổi này. Một pha phản công nhanh được hiểu là tình huống đội bóng chuyển trạng thái tấn công từ phần sân nhà, tận dụng thời điểm hàng phòng ngự đối phương chưa kịp tổ chức đầy đủ.
Trong mùa giải hiện tại, trung bình mỗi trận có 2,4 pha phản công nhanh, 2,1 pha dẫn đến cú sút và 0,3 pha dẫn đến bàn thắng. Cả 3 chỉ số đều đạt mức cao nhất kể từ mùa giải 2006-2007, khi dữ liệu này bắt đầu được thu thập.
Chelsea là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng trên. Với chất lượng đội hình và tham vọng của mình, đội bóng này có thể được kỳ vọng sẽ hướng đến lối chơi áp đặt thế trận bằng khả năng kiểm soát bóng. Tuy nhiên, dưới sự dẫn dắt của Xabi Alonso, Chelsea chỉ kiểm soát bóng trung bình 47,1% trong mùa giải này, mức thấp nhất của họ trong một mùa giải Ngoại hạng Anh theo dữ liệu được ghi nhận.
Trong chiến thắng 4-3 trước Brighton, Chelsea chỉ kiểm soát bóng 25,6% và thực hiện 155 đường chuyền. Đây đều là những con số thấp nhất của đội bóng trong một trận đấu tại Ngoại hạng Anh kể từ khi Opta bắt đầu lưu trữ dữ liệu vào mùa giải 2005/06. Dù vậy, Chelsea vẫn ghi được 4 bàn thắng.
Chelsea cũng dẫn đầu giải đấu về số pha phản công nhanh với 14 lần, số cú sút từ các pha phản công với 11 lần và số bàn thắng từ những tình huống này với ba bàn. Hàng công có tốc độ cao, đặc biệt là bộ ba tiền đạo có khả năng khai thác khoảng trống, giúp Chelsea trở nên nguy hiểm khi không có bóng.
Điều này tương phản với những trận đấu mà Chelsea kiểm soát bóng nhiều hơn nhưng không đạt hiệu quả tương tự, chẳng hạn trận hòa Hull với tỷ số 2-2 và trận thua Brentford 0-3. Trong 2 trận này, tỷ lệ kiểm soát bóng của Chelsea lần lượt là 68,3% và 59,8%.
4. Luật mới giúp rút ngắn thời gian đưa bóng trở lại cuộc chơi
Mùa giải 2026/27 chứng kiến những quy định mới của Hội đồng Luật bóng đá quốc tế (IFAB), nhằm hạn chế tình trạng cầu thủ và đội bóng cố tình kéo dài thời gian thi đấu. Hai thay đổi đáng chú ý liên quan đến quả ném biên và quả phát bóng lên, với quy định giới hạn năm giây để thực hiện mỗi tình huống đưa bóng trở lại cuộc chơi. Những quy định này được áp dụng sau khi phát huy hiệu quả tại World Cup 2026.
Dữ liệu đầu mùa cho thấy các thay đổi đang tạo ra kết quả tích cực. Opta đã thống kê thời gian bóng trong cuộc tại Ngoại hạng Anh từ mùa giải 2015/16, bao gồm cả thời lượng chung và thời gian dành cho từng tình huống cụ thể.
Mùa giải này, thời gian trung bình để thực hiện một quả ném biên giảm xuống còn 15,3 giây, thấp hơn 2,5 giây so với mức 17,8 giây của mùa giải trước. Đây là mức thấp nhất kể từ mùa giải 2016/17, khi thời gian trung bình đạt 15,2 giây.
Mức tiết kiệm 2,5 giây cho mỗi quả ném biên có vẻ không đáng kể nếu xét riêng lẻ. Tuy nhiên, khi tính đến số lượng tình huống diễn ra trong cả mùa giải, tổng thời gian tiết kiệm trở nên đáng kể. Mùa trước, Ngoại hạng Anh có 13.615 quả ném biên. Nếu mùa này có số lượng tương đương và thời gian thực hiện duy trì ở mức 15,3 giây mỗi quả, người hâm mộ sẽ giảm được hơn 9 giờ 30 phút chờ đợi trên toàn giải đấu. Trung bình, mỗi trận đấu tiết kiệm được khoảng 88,5 giây.
Thời gian thực hiện quả phát bóng lên cũng giảm rõ rệt. Mùa này, mỗi tình huống mất trung bình 27,7 giây, mức thấp nhất trong lịch sử thống kê. Mùa trước là lần đầu tiên thời gian trung bình vượt quá 30 giây, đạt 30,4 giây, nhưng con số này đã giảm gần ba giây trong những tuần đầu của mùa giải mới.
Ngoại hạng Anh ghi nhận 5.901 quả phát bóng lên ở mùa trước. Nếu số lượng này được giữ nguyên, việc giảm 2,7 giây cho mỗi tình huống sẽ giúp tiết kiệm hơn 4 giờ 40 phút trong cả mùa giải, tương đương gần 42 giây mỗi trận. Những số liệu ban đầu cho thấy các quy định mới đang giúp giảm thời gian chờ đợi và đưa bóng trở lại cuộc chơi nhanh hơn.
5. Bàn thắng từ đá phạt trực tiếp có dấu hiệu trở lại
Một trong những điểm đáng chú ý khác của mùa giải là sự gia tăng hiệu quả của các tình huống đá phạt trực tiếp. Nilson Angulo, Anton Stach và Enzo Fernández đều đã ghi bàn từ những pha đá phạt trực tiếp tại Ngoại hạng Anh mùa này.
Sau 40 lần thực hiện đá phạt trực tiếp, đã có 3 cú sút thành bàn, tương đương tỷ lệ chuyển hóa 7,5%. Dù mùa giải mới chỉ bắt đầu, đây đã là tỷ lệ thành công cao nhất trong một mùa giải kể từ mùa 2013/14, khi có 39 bàn thắng từ 486 lần đá phạt trực tiếp. Đó cũng là giai đoạn những cầu thủ như Yaya Touré, Leighton Baines và Robert Snodgrass thường xuyên ghi bàn từ các tình huống cố định này.
Trong thời đại các đội bóng ngày càng dựa vào chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) để đánh giá chất lượng cơ hội, cầu thủ vẫn lựa chọn khá thận trọng khi quyết định sút thẳng từ những quả đá phạt. Mùa này, số lần đá phạt trực tiếp chỉ đạt trung bình 0,8 lần mỗi trận, mức thấp thứ năm trong lịch sử thống kê.
Tuy nhiên, việc lựa chọn kỹ hơn dường như đang đi kèm với tỷ lệ thành công cao hơn. Tính đến thời điểm thống kê, trung bình cứ 16,6 trận tại Ngoại hạng Anh lại xuất hiện một bàn thắng từ đá phạt trực tiếp. Đây là tần suất cao nhất kể từ mùa giải 2019/20, khi trung bình cứ 14,6 trận có một bàn thắng theo cách này.
Vẫn còn quá sớm để xác định liệu tỷ lệ chuyển hóa hiện tại có được duy trì đến cuối mùa giải hay không. Dù vậy, những cú sút phạt trực tiếp thành bàn đang trở thành một điểm nhấn đáng chú ý trong giai đoạn đầu mùa 2026/27.