Theo RT, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 8/9 công bố video cho thấy hình ảnh phương tiện mà lực lượng này thu giữ, được xác định là Dive-LD, một phương tiện ngầm tự hành (AUV) do tập đoàn công nghệ quốc phòng Mỹ Anduril Industries phát triển.
Theo IRGC, đây là một trong những tàu lặn không người lái “hiện đại và thông minh nhất” của quân đội Mỹ. Phương tiện có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ lập bản đồ đáy biển, thu thập thông tin tình báo và giám sát, kiểm tra đường ống và cơ sở hạ tầng dưới nước đến hỗ trợ tác chiến chống tàu ngầm và dò tìm thủy lôi.
Video do Iran công bố cho thấy một phương tiện hình trụ bằng kim loại màu xám, giống ngư lôi, dài khoảng 5,8 m, đường kính khoảng 1,2 m và nặng gần 3 tấn. Dive-LD được thiết kế để hoạt động tự chủ trong thời gian dài, có thể ở dưới nước khoảng 10 ngày và lặn xuống độ sâu tới 6.000 m, tùy cấu hình nhiệm vụ.
Các hình ảnh do Iran công bố cũng cho phép giới quan sát nhận dạng phương tiện này là Dive-LD dựa trên nhiều đặc điểm thiết kế đặc trưng, dù các chi tiết về thiết bị và tải trọng mà chiếc UAV bị thu giữ mang theo chưa được công bố.
Dive-LD là một loại phương tiện ngầm tự hành cỡ lớn, được thiết kế theo kiểu mô-đun để có thể tích hợp nhiều loại cảm biến và thiết bị phục vụ các nhiệm vụ khác nhau. Anduril ban đầu phát triển hệ thống này thông qua công ty Dive Technologies, trước khi Anduril mua lại doanh nghiệp này vào năm 2022. Chiếc Dive-LD đầu tiên được bàn giao cho Hải quân Mỹ vào tháng 4/2025.
Dive-LD được nhà sản xuất Anduril mô tả là tàu lặn tự hành kích thước lớn, có chiều dài 5,8 m, đường kính 1,2 m và nặng khoảng 3 tấn. Phương tiện được chế tạo để thực hiện nhiệm vụ dài ngày ở vùng biển sâu, có khả năng vận hành tự động trong 10 ngày liên tục và lặn xuống độ sâu tối đa 6.000 m.
Thiết kế dạng mô-đun cho phép bên vận hành nhanh chóng cấu hình Dive-LD cho nhiều nhiệm vụ khác nhau, trong đó có thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát (ISR), chống thủy lôi, tác chiến chống ngầm, lập bản đồ đáy biển với độ phân giải cao.
Một điểm nổi bật của Dive-LD là vỏ bên ngoài được chế tạo bằng công nghệ in 3D, cho phép tùy chỉnh nhanh chóng với chi phí thấp.
Việc sử dụng các phương tiện không người lái dưới nước đang ngày càng được quân đội Mỹ mở rộng, đặc biệt trong những môi trường có mức độ rủi ro cao. Tại Trung Đông, các hệ thống này được sử dụng cho những nhiệm vụ như trinh sát, thu thập thông tin, dò mìn và hỗ trợ mở các tuyến hàng hải an toàn. Một số hoạt động của Mỹ tại eo biển Hormuz trong thời gian gần đây cũng liên quan đến việc sử dụng robot và phương tiện ngầm để phát hiện, xử lý thủy lôi.
Điều này khiến việc một phương tiện như Dive-LD rơi vào tay Iran có ý nghĩa nhất định về mặt tình báo, ngay cả khi chưa rõ chiếc UAV có chứa công nghệ hoặc dữ liệu nhạy cảm hay không. Các chuyên gia cho rằng Tehran có thể quan tâm tới thiết kế, cảm biến, hệ thống điều khiển và cấu hình tải trọng của phương tiện.
Giới chuyên gia đánh giá đây là cơ hội để Iran sao chép công nghệ tàu lặn không người lái hiện đại của Mỹ.
Trong bối cảnh bị cấm vận kéo dài, Iran từ lâu đã ưu tiên tận dụng mọi cơ hội để sao chép công nghệ phương Tây bằng kỹ thuật đảo ngược. Máy bay không người lái, thiết bị điện tử hay mảnh vỡ vũ khí dẫn đường chính xác mà nước này thu hồi thành công thường được khai thác triệt để, thúc đẩy các chương trình phát triển vũ khí nội địa.
Iran từng sao chép thành công hàng loạt khí tài hiện đại của Mỹ và đồng minh, trong đó có máy bay không người lái vũ trang MQ-9 Reaper và trinh sát cơ tàng hình RQ-170 Sentinel, tên lửa phòng không SM-2 và tên lửa chống tăng dẫn đường Spike.