Nhịp sống - Thể thao

Đua xe F1, Azerbaijan GP: “Cuộc hẹn tốc độ” chiều thứ Bảy trên đường phố Baku

  • Tác giả: Roger Bui

(Tin thể thao - tin F1) Đường phố Baku sẵn sàng cho cuộc đua tốc độ cao, với Azerbaijan GP 2026 trở nên đặc biệt khi diễn ra vào thứ Bảy.

Kể từ khi xuất hiện, Azerbaijan GP đã trở thành một trong những sự kiện độc đáo nhất của giải Formula 1, kết hợp giữa đường đua phố tốc độ cao với các bức tường thành cổ kính của thành phố Baku và khu vực ven bờ biển Caspian. Năm nay chặng đua còn đặc biệt hơn khi tổ chức vào thứ 7, vốn chỉ xảy ra tại f1Las Vegas GP.

Chuỗi 3 chặng đua liên tiếp (triple header) tiếp theo sẽ khởi tranh tại Baku, thủ đô của Azerbaijan và là nơi sở hữu một trong những đường đua phố nhanh nhất.

Đường đua phố Baku dài 6,003 km là sự tập hợp của những cực đoan đối lập. 20 góc cua của đường đua bao gồm các phân đoạn chậm, mang tính kỹ thuật cao đi qua khu phố cổ và một đoạn đường thẳng nhấn ga hết cỡ dài 2,2 km dọc theo bờ biển — nơi tận dụng núp gió (slipstream) có thể tạo ra những cơ hội vượt mặt khi tiến vào cua 1.

Baku sở hữu đoạn thẳng dài 2,2km

Một số tuyến phố cấu thành nên đường đua đã được thảm lại mặt đường. Công tác nâng cấp này ảnh hưởng tới các cua 2, 3 và 4. Lớp nhựa đường mới — chỉ giới hạn ở một số khu vực cụ thể — dự kiến sẽ không ảnh hưởng đến đặc tính của lốp. Tương tự như phần lớn các đường đua phố khác, độ bám đường ban đầu sẽ ở mức khá thấp. Dù vậy, sự cải thiện mặt đường trong suốt tuần đua dự kiến sẽ rất lớn nhờ lượng cao su tích tụ tăng dần trên bề mặt.

Đối với sự kiện lần này, Pirelli đã lựa chọn ba hợp chất lốp mềm nhất: C3 (Hard), C4 (Medium) và C5 (Soft). Năm ngoái đã xuất hiện lốp C6 làm lốp Mềm. Tuy nhiên, hợp chất C6 đã không được sử dụng trong cuộc đua chính, do các tay đua ưu tiên kéo dài đợt chạy (stint) và duy trì sự linh hoạt về mặt chiến thuật khi sử dụng lốp C5 và C4.

Chặng đua năm 2026 được đẩy sớm 1 ngày so với truyền thống

Năm nay, lịch trình của chặng đua được đẩy sớm lên một ngày, để tránh trùng với Ngày Tưởng niệm (Remembrance Day) của Azerbaijan vào ngày 27 tháng 9 hàng năm. Do vậy hai buổi thử nghiệm đầu tiên diễn ra vào thứ 5, phân hạng vào thứ Sáu và cuộc đua chính thức diễn ra vào thứ Bảy lúc 15:00 (giờ địa phương).

Mặt nhựa đường tương đối mịn và không có độ ăn mòn cao sẽ dẫn đến mức độ hao mòn cũng như suy giảm chất lượng lốp ở mức rất thấp, biến chiến thuật 1 lần dừng pit trở thành phương án khả thi nhất. Lốp C5 có thể đáp ứng các đợt chạy cực dài, giống như những gì đã thể hiện gần đây tại Monza — một đường đua chia sẻ nhiều đặc tính tương đồng với Baku. Trái lại, hợp chất lốp Hard có thể sẽ bị nhiều đội đua bỏ qua trong cuộc đua chính.

Hiện tượng rỗ bề mặt lốp (graining) có thể xuất hiện, đặc biệt là trong các buổi tập đầu tiên khi độ bám đường còn thấp, nhưng điều này sẽ không phải là yếu tố quyết định tới hiệu suất chung.

Đoạn đường đi qua khu phố cổ độc đáo

Dù là một đường đua phố, Baku vẫn áp lên lốp tải trọng rất lớn do đoạn thẳng chính rất dài cùng nhiều khu vực tăng tốc ở tốc độ thấp. Đây là một cấu trúc đường đua kiểu stop-and-go điển hình, nơi sự ổn định khi phanh và khả năng tối ưu hóa độ bám đường khi thoát cua đóng vai trò sống còn. Hiệu quả khí động học cũng đặc biệt quan trọng, và một cỗ xe có lực cản không khí thấp sẽ nắm giữ lợi thế rõ rệt.

Một trong những khía cạnh thú vị nhất liên quan đến lốp xe là việc kiểm soát nhiệt độ. Đoạn chạy nhấn ga hết cỡ rất dài nối cua cuối cùng với cua đầu tiên sẽ làm lốp bị hạ nhiệt nhanh chóng, cộng hưởng bởi những cải tiến trong thiết kế mâm xe. Hiện tượng này có thể làm tăng nguy cơ bó phanh (lock-up) khi thực hiện phanh gấp, đặc biệt là ở trục bánh trước.

Nhiệt độ môi trường cũng có thể giúp kiểm soát tình trạng quá nhiệt của lốp. Mặc dù khí hậu nhìn chung ấm áp, các tòa nhà dọc đường đua tạo ra nhiều khu vực bóng râm, hạn chế sự gia tăng nhiệt độ của mặt đường.

NHÌN LẠI NĂM 2025

Carlos Sainz và Williams bất ngờ giành podium trong cuộc đua năm 2025

Khi xuất phát, 11 tay đua đã chọn lốp Trung bình C5 và 9 người chọn lốp Cứng C4. Tất cả các tay đua đều hoàn thành cuộc đua với chiến thuật 1 lần dừng pit và hợp chất lốp Mềm C6 không được sử dụng vào ngày Chủ Nhật. Esteban Ocon, sau khi buộc phải vào pit ngay ở vòng mở màn để thay chiếc cánh gió trước bị hư hỏng, đã lắp bộ lốp Medium và hoàn thành toàn bộ chiều dài quãng đường còn lại của cuộc đua chỉ với bộ lốp đó.

THỐNG KÊ

• Lịch sử 10 năm: Azerbaijan GP sắp tới sẽ là lần thứ 10 chặng đua được tổ chức trên các con phố ở Baku. 8 cuộc đua trong quá khứ diễn ra dưới tên gọi Azerbaijan GP và 1 cuộc đua năm 2016 mang tên European GP.

• Kỷ lục chiến thắng: Sergio Perez và Max Verstappen là những tay đua duy nhất giành chiến thắng nhiều hơn một lần tại Baku, mỗi người sở hữu 2 chiến thắng.

• Đội đua thành công nhất: Red Bull với 5 chiến thắng.

• “Vua” phân hạng: Charles Leclerc nắm giữ kỷ lục về số lần giành pole nhiều nhất, khi có tới 4 lần xuất phát ở vị trí pole.

Hãy đón xem chặng đua Azerbaijan GP 2026 với lịch trình sau:

FP1: 15h30 thứ 5 ngày 24/9

FP2: 19h00 thứ 5 ngày 24/9

FP3: 15h30 thứ 6 ngày 25/9

Vòng phân hạng: 19h00 thứ 6 ngày 25/9

Cuộc đua chính: 18h00 thứ 7 ngày 26/9

Roger Bui
Từ Khoá