Tại một sa mạc hẻo lánh ở Trung Quốc, một tổ hợp quân sự khổng lồ đang dần hình thành. Theo nhận định của một số chuyên gia an ninh, các căn cứ này được xây dựng nhằm đảm bảo rằng không một đòn tấn công phủ đầu nào vào kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc có thể loại bỏ hoàn toàn khả năng đáp trả của Bắc Kinh.
Các tên lửa hạt nhân của Trung Quốc hiện đã có thể vươn tới bất kỳ thành phố nào cách nửa vòng trái đất. Các hình ảnh vệ tinh cho thấy Bắc Kinh đang xây dựng một mạng lưới rộng lớn gồm các bệ phóng, hầm chứa và các nút liên lạc gần các hầm chứa tên lửa hạt nhân biệt lập, nơi đặt các tên lửa tầm xa nhất của họ.
Những hình ảnh này hé lộ hơn 80 bệ phóng có thể được sử dụng cho đội xe phóng tên lửa di động ngày càng mở rộng của Trung Quốc và các tổ hợp phòng không.
Ngoài ra, còn có các cơ sở có thể phục vụ tác chiến điện tử, liên lạc vệ tinh và chỉ huy tác chiến, theo đánh giá của ba chuyên gia an ninh đã phân tích hình ảnh cho Reuters.
Quy mô xây dựng, vốn chưa từng được công bố trước đây, cho thấy một sự mở rộng lớn về hạ tầng kiên cố nhằm bảo vệ và vận hành lực lượng hạt nhân trên đất liền của Trung Quốc.
Tổng thể, mạng lưới này báo hiệu một bước nâng cấp đáng kể trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm đảm bảo khả năng đáp trả hạt nhân, nhấn mạnh sự cạnh tranh hạt nhân ngày càng gay gắt với Hoa Kỳ trong bối cảnh căng thẳng leo thang về các vấn đề như chủ quyền Đài Loan.
“Chúng ta có thể thấy hạ tầng này đang được xây dựng trên quy mô lớn, bao phủ hàng nghìn km2 sa mạc bên ngoài các cánh đồng hầm chứa tên lửa,” ông Alexander Neill, nghiên cứu viên tại Viện Diễn đàn Thái Bình Dương Hawaii, nhận định. Tùy thuộc vào năng lực cụ thể, ông nói, “chúng ta đang chứng kiến một sự tăng cường và đa dạng hóa rất đáng kể đối với lực lượng răn đe hạt nhân chiến lược của Trung Quốc.”
Khả năng bảo vệ các hầm chứa tên lửa giữa sa mạc là yếu tố then chốt trong mục tiêu mà Trung Quốc đề ra về xây dựng một lực lượng răn đe hạt nhân tối thiểu nhưng đáng tin cậy — chính sách dựa trên năng lực đáp trả nếu bị tấn công trước.
Dù Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể phóng vũ khí hạt nhân từ tàu ngầm và máy bay, các cánh đồng hầm chứa tên lửa ở khu vực Tân Cương và tỉnh Cam Túc phía tây bắc vẫn là nòng cốt của lực lượng hạt nhân nước này.
Việc Trung Quốc tăng cường kho vũ khí hạt nhân là một trong những khía cạnh bị Mỹ và phương Tây giám sát chặt chẽ nhất. Một số nhà ngoại giao nước ngoài cho rằng Bắc Kinh thiếu minh bạch và các nỗ lực của Mỹ nhằm đối thoại với lãnh đạo Trung Quốc về năng lực và ý định hạt nhân mới đều thất bại.
Một trụ cột trong học thuyết của Trung Quốc là chính sách “không sử dụng trước”, nghĩa là lực lượng nước này sẽ không khởi động một cuộc trao đổi hạt nhân. Tuy nhiên, một số nhà ngoại giao và chuyên gia phương Tây cấp cao cho rằng Trung Quốc có thể sử dụng sức ép hạt nhân để hạn chế sự can dự từ bên ngoài trong trường hợp xảy ra xung đột liên quan đến Đài Loan.
Trong tháng này, ông Tập Cận Bình đã cảnh báo Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc xử lý sai các bất đồng giữa hai nước về vấn đề Đài Loan, mà Trung Quốc tuyên bố là lãnh thổ của mình, có thể đẩy hai bên vào “vùng nguy hiểm”. Chính quyền Đài Loan bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc không phản hồi các câu hỏi liên quan đến chương trình hạt nhân và những diễn biến được tiết lộ qua hình ảnh vệ tinh. Lầu Năm Góc cũng từ chối bình luận về các vấn đề liên quan đến tình báo.
Bát quái giữa sa mạc
Hạ tầng mới giữa sa mạc tập trung quanh hai cơ sở hình bát giác được xây dựng trong sáu năm qua ở phía đông Tân Cương. Cả hai đều nằm về phía tây nam các cánh đồng hầm chứa tên lửa hạt nhân Hami — một cơ sở cách khoảng 140 km, cơ sở còn lại cách khoảng 230 km.
Ảnh vệ tinh cho thấy các cấu trúc hình bát giác này có khu nhà ở cho nhân sự và các phương tiện quân sự lớn. Chúng được bao quanh bởi các hầm chứa bọc thép và khu vực lưu trữ vũ khí kiên cố, cùng với sân bay và đầu mối đường sắt nối các cơ sở bát giác với các hầm chứa Hami.
Các cuộc diễn tập với phương tiện quân sự lớn đã diễn ra quanh cơ sở bát giác phía bắc trong tháng này và tháng 4, theo hình ảnh vệ tinh.
Cũng dễ dàng nhận thấy trong các hình ảnh gần đây là những lều lớn và, theo hai chuyên gia, có vẻ là các bệ phóng được ngụy trang cắt sâu vào sa mạc, một số được trang bị tổ hợp tên lửa phòng không.